HEPATİT (AKUT VİRÜTİK, SARILIK)
Merhabalar...
Karabork.com'daki bu ilk yazımla sizlere merhaba diyorum.Bu yazımda sizlere Hepatit hakkında bilgiler sunacağım.
Hastalığa geçmeden önce size karaciğerin görevinden bahsetmek istiyorum…
KARACİĞER:
Vücudumuzun en büyük organı ve vücudun muntazam çalışması için birçok görev üstlenmiştir…Bunlar;
1-Düzenleme
2-Metabolizma
3-Detoksifikasyon(Vücuda zararlı olan maddelerin zararlarının ortadan kaldırılması)
Karaciğer kanın bileşimini özellikle kana giren glikoz(şeker),protein ve yağ miktarını düzenler. Kırmızı kan hücrelerinin bölünmesi neticesinde kanda kalan bilirubin adlı maddenin dışarı atılmasını sağlar. Bilirubin karaciğere girince bir değişime uğrar ve suda erir hale geldikten sonra atılır.Eğer herhangi bir nedenden dolayı karaciğer bilirubini atamaz ve kandaki biluribin seviyesi yükselirse deride toplanarak sarılık meydana gelir.
Karaciğer kolesterol, vitamin A,pıhtılaşmayı oluşturan maddeler ve belirli proteinler üretir. Karaciğer kanı toksinlerden temizler. Alkol, ilaç ve zararlı olabilecek maddeleri kandan uzaklaştırır.Karaciğer kendini yenilendirebilir ve zedelenen dokularını onarır.Böylece kendi kendini iyileştirir.Karaciğerin bu kadar görevi varken birçok karaciğer hastalığı vardır.
Bakalım ne gibi rahatsızlıklar ortaya çıkıyormuş…
HEPATİT:
Hepatit çeşitli virüslerin neden olduğu karaciğer iltihaplanmasıdır. Bazı ilaçlar, toksinler (alkol,toksin ve uyuşturucuda) hepatite neden olur.Beş çeşit hepatit vardır.Bunlar A,B,C,Delta ve E’ dir.
A ve E hepatiti dışkı-ağız yoluyla bulaşır.
B,C ve Delta hepatitleri kan yolu ve cinsel yolla bulaşabilir.
Kuluçka dönemi; A hepatitinde 2-6 hafta,
B hepatitinde 2-6 ay,
C hepatitinde 2-20 hafta,
Delta hepatitinde kuluçka süresi bilinmemektedir,
E hepatitinde 2-8 haftadır.
Prodrom Belirtileri(İlk belirtileri)
1-Halsizlik, bitkinlik
2-Kas ağrıları,
3-Atralji, bazen artrit, ürtiker
4-Aşırı iştahsızlık
Gelelim hepatit tiplerine;
HEPATİT A
Hepatit A ya neden olan virüs Hepetna grubu olan bir virüstür. A virüsü bir RNA virüsüdür. Hepatit A karaciğer akut iltihaplanmasına neden olur.En bulaşıcı ve en sık görülen türdür.
HEPATİT A VE KLİNİK SEYİR
Genellikle çocukluk döneminde geçirilir. Klinik olarak 6 -12 ay arasında hepatit A enfeksiyonu geçirilir.Hepatit A fulminan hapatite , ciddi karaciğer hasarı yada kronik forma dönüşebilir.
Hastalık en çok pis su ve yiyeceklerden geçer. Hepatit A’ nın belirtileri başlamada önce 2-3 hafta önce dışkınızda , karnınızda ve safranızda virüs vardır.Sarama başlayınca veya 2-3 hafta içinde virüs kaybolur.
Karaciğer kandaki biluribini süzmediği için cildiniz ve gözleriniz sararabilir ve idrarınızdaki safra onu çay rengine döndürebilir.
NASIL BULAŞIR ?
1-Hepatit A ağız – dışkı yolu ile bulaşır. Enfekte (hastalığa neden olan mikrop) veya besinlerin alınmasıyla ortaya çıkar. Önemli olan toplu bakım hizmeti verilen yerlerde bu virüsin bulaşma riskinin yüksek olunduğunun bilinmesidir.
HEPATİT B
En ciddi virütik karaciğer iltihaplanmasıdır. Ülkemizde taşıyıcılık oranı %3 - %7 arasındadır. Belirtileri aşağı yukarı hepatit A ile aynıdır fakat daha şiddetli ve uzun süre olabilir.
HEPATİT B’ NİN KULUÇKA SÜRESİ
45 – 180 gün arası değişen kuluçka süresi olan bu hastalık ortalama 60 – 90 gün arasında toplumun büyük bir kesiminde hastalığın ortaya çıkması için gereken kuluçka süresidir.
Buradan şunu çıkarıyoruz. Hastalık kuluçka süresinde bulaşır.Kuluçka süresinde bulaşır.Kuluçka süresinde özellikle vücut sıvıları oldukça bulaşıcıdır.Taki vücut antikor üretene kadar bulaşıcıdır.Kurumuş kan ve tükürük (salya ) hepatit hastalığının bulaşması için yeterlidir.
NASIL BULAŞIR?
2-Kan ve kan ürünleri: Damardan yasa dışı ilaç kullananların , kullandıkları iğnelerin bir şekilde diğer insanlara yayılması ile ortaya çıkmaktadır.Ayrıca yine bu kişilerin kullandıkları eşyaların diğer kişilerle kullanılmasında bulaşmayı sağlar.Sağlıkçılar açısından iğne ile bulaşma ihtimali çok yüksektir.Kan nakli sonucunda bulaşabilir.
3-Semen (meni)
4-Vajinal sıvı ve salgılar
5-Doğum sırasında anneden bebeğe geçiş:Anneden çocuğa hepatit B mikrobunun geçmesi ile ortaya çıkar..
6-Cinsel ilişki
7-Dövme ve piercing: Bunun sebebide iğnelerin yeterince steril ve temiz olmamasından kaynaklanıyor.
8-Traş takımı ustura ve diş fırçası: Hastalıklı kişilerin kullandığı ve kan bulaşmış ustura , traş fırçası ve diş fırçalarının kullanılması ile hepatit B bulaşabilir.
HEPATİT B RİSK GRUPLARI:
1-Hepatit B li anneden doğan bebekler
2-Ev içinde Hepatit B ve taşıyıcısı olanlar
3-Birden fazla kişi ile cinsel ilişkisi olanlar
4-Eş cinseller
5-Kan ve kan ürünleri kullananlar
6-Hemodiyaliz hastaları
7-Toplu halde bulunan yerlerde (okullar, kreşler, kışlalar, yurtlar, huzurevleri v.s ) yaşayan kişiler risk gruplarıdır.
BELİRTİLERİ:
1-Halsizlik
2-Baş ağrısı
3-Bulantı ve kusma
4-Ateş
5-İştah kaybı
6-Kabızlık ve ishal
7-Kas ve eklemlerde ağrı
8-Karaciğer bölgesi üzerinde ağrı ve hassasiyet
9-Deride kızarıklık
AŞI:
İlk doz 0. ay , bir ay sonra 2. doz , 5 ay sonra 3. doz olmak üzere 3 aşaması vardır.
Aşılama sonrası enjeksiyon yerinde ağrı ve kızarıklık , şişlik , ateş yüksekliği ve bir takım allerjik reaksiyon görülmektedir.
Eğer önlem alınmazsa siroz , karaciğer kanseri, karaciğer yetersizliği ve fulminan hepatite ( Karaciğer yetersizliğine yol açan ölümcül bir hastalık ) neden olur…
HEPATİT C :
BELİRTİLERİ:
1-Halsizlik ve kaslarda zayıflık hissi
2-Baş ağrısı
3-Karın ağrısı ( Karaciğerin bulunduğu bölgede )
4-Bulantı
5-Koyu renkte idrar
6-Kilo kaybı
7-Yağlı yiyeceklerden tiksinme
8-Nadiren sarılık
9-Eklem ağrıları
NASIL BULAŞIR ?
1-Kan yolu ile
2-Cinsel yolla (Düşük risk )
Kesin Tanı :
HCV RNA testi ile konulabilir.
KRONİK HEPATİT C
6 aydan fazla devam eder.Belirti vermeyebilir.
BELİRTİLERİ:
1-Halsizlik ve karın ağrısı ;
2-Siroz belirtileri
3-Vücutta kırmızı damar lekeleri ( örümcek ağı gibi )
4-Avuç içerisinde kızarıklık
5-Karında şişlik
6-El ve ayaklarda ödem ve şişlik
SİROZUN ŞİDDETİNİ ARTTIRAN FAKTÖRLER
1-20 – 30 yıl gibi otaya çıkan durumlarda şiddetlenir.
2-Yaş (İleri yaş )
3-Erkek hastalarda daha şiddetli görülür
4-Alkol kullananlarda
5-Sigara ve tütün kullananlarda
6-HIV sirozda daha şiddetli görülür
HEPATİT C KARACİĞER DIŞINDA :
1-Deri
2-Böbrek
3-Tükrük bezi
4-Göz
5-Romatizmal sorunlara yol açar…
HEPATİT NE DERECEDE CİDDİ BİR HASTALIKTIR ?
Hepatit A ve Hepatit B ‘yi geçirenlerin %90 ‘ ı iyileşir. İleri yaşta iseniz şeker hastalığınız veya aşırı kansızlık gibi sağlık probleminiz varsa iyileşmeniz daha uzun sürebilir ve komplikasyon riski daha çoktur.
TEDAVİ
1-Özel bir tedavisi yoktur.
2-Yatak istirahati şarttır.
3-Bol kalori diyet.Alkol 1 yıl süreyle yasaklanır.Yağa tahammülsüzlük yoksa yağı, ensefalopati bulgusu yoksa proteini kısıtlamak gereksizdir.
4-Bulantı , kusma varsa antiemetikler (Emedur amp. ,Metpamid amp. İ.M )
5-Kusması olan hastalar hastanede izlenmelidir.
6-Ağızdan gıda alamayanlara paranteral glikoz ve elektrolit çözeltileri verilebilir.
ZEYNEP KARAMAN
HEMŞİRE
EKLEME:15-05-2007
BU YAZIYA MESAJ EKLEMEK İÇİN TIKLAYINIZ
BU YAZIYA EKLENEN MESAJLAR
tebrik
Kızım yazını okudum verdiğin bilgiler için teşekkür ediyorum.Kutluyorum devamını bekliyorum.Seni öpüyorum. Amcan
Arslan Karaman (15-05-2007)
selam
merhaba zeynep kardeşim oncelık le bızı bu konuda bılgılen dırdıgın ıçın teşekkurler çok guzel şeylere deyın mışsın kendıne ıyı bak
turgut karaman (16-05-2007)
TEBRİKLER
Zeynep kardeşim, yazın için teşekkürler.Bilgi sahibi olmadığımız bir konuda bizleri aydınlattığın için sağolasın.Bundan sonraki yazılarınıda bizleri aydınlatmak ve bizlere ışık tutmak için bekeleriz.Ellerine sağlık.
İbrahim Cırıt(18-05-2007)
Merhabalar
Bu konuyu seçmemin nedeni...Hastanelerde halk tarafından çok soruluyor ve insanlarımız bu konu hakkında fazla bilgiye sahip değiller..neyse allaha emenet olun...
ZEYNEP KARAMAN (20-05-2007)
Bana Bir Harf Öğretenin....
Zeynep Hn.
Sitemize hoş geldiniz. Verdiğiniz aydınlatıcı bilgilerden dolayı teşekkür ederim. Halkımızı ve bilmediği halde biliyormuş gibi davranarak hatalara yol açan insanlarımızı eğitmek amacıyla bu gibi konuların yazılması çok önemlidir.
Uzman olduğunuz konularda halka bilgi vermek sizin vatan borcunuzdur, vefa görevinizdir. Bilgi paylaşıldığı takdirde işe yarar. Ne kadar bilgili olursanız olun bu bilgiyi insanların hizmetine açmazsanız hiçbir önemi yoktur. Bizleri aydınlatmaya devam etmenizi beklemekteyiz. Yeni yazılarınızda görüşmek üzere. Raşit Cırıt.
RAŞİT CIRIT (21-05-2007)
tebrikler çok güzel olmuş
zeynep ablacım eline sağlık hemşirelik yolunda adım adım ilerliyorum diyosun yani görüşemiyoruz valla kusura bakma yazın köyde görüşürüz inşallah kib
ayşenur aydemir (06-06-2007)
çok geç acılıyor
yazını çok beğendim.başarılarınızla gurur duyuyorum.öptüm
asiye karaman (20-07-2007)
selam amca kızı
selam amca kızı yazını okudum ve gercekten güzel bir çalışma yazılarının devamını ve başarılarının sürekliliğini dilerim.
sebahattin karaman (21-08-2007)
GÜZEL BİR ÇALIŞMA
Güzel bir çalışma Zeynep bu çalışmandan dolayı seni tebrik eder başarının devamını dilerim. Hoşça kal..!!
ALİ SORDİ (24-08-2007)
merhaba
kızım diye size bahseden arslan karaman 1985 ticaret lisesi mezunu arslan mı? Eğer o ise bana telefonunu veya ulaşabileceğim bir numarasını istiyorum yazınız için de teşekkürler gayet açıklayıcı.
mustafa karakadıoğlu (22.09.2007)
